Nhân dịp kỷ niệm, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vinh dự đón nhận lẵng hoa chúc mừng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Bí thư Trung ương Đảng; Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân.

Tham dự buổi lễ có: Bí thư Trung ương Đảng; Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm; Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong; Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nước CHDCND Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh.

Tham dự buổi lễ có lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; đại diện các cơ quan văn hóa, nghệ thuật, các nhà nghiên cứu, họa sĩ cùng nhiều thế hệ cán bộ, viên chức, người lao động của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh nhấn mạnh, cách đây tròn 60 năm, trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại miền Bắc, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam được thành lập với sứ mệnh sưu tầm, lưu giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị tinh hoa của nền mỹ thuật dân tộc.

Trải qua 60 năm xây dựng và trưởng thành, Bảo tàng không ngừng phát triển, từng bước khẳng định vị thế là một trong những trung tâm mỹ thuật hàng đầu cả nước. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, đến nay Bảo tàng đã xây dựng được hệ thống sưu tập phong phú với gần 21.000 hiện vật, tác phẩm nghệ thuật, trong đó có 9 Bảo vật quốc gia, phản ánh tương đối đầy đủ tiến trình phát triển của mỹ thuật Việt Nam từ truyền thống đến hiện đại.

Theo ông Nguyễn Anh Minh, các tác phẩm hội họa, điêu khắc, mỹ thuật ứng dụng được lưu giữ tại Bảo tàng không chỉ mang giá trị nghệ thuật đặc sắc mà còn là những chứng tích lịch sử, văn hóa quý báu, góp phần làm nên bản sắc văn hóa Việt Nam. Những năm gần đây, Bảo tàng tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong hoạt động chuyên môn, từng bước đưa di sản mỹ thuật Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.

Thay mặt tập thể cán bộ, viên chức và người lao động của Bảo tàng, Giám đốc Nguyễn Anh Minh bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Đảng, Nhà nước, lãnh đạo Bộ VHTTDL, các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức, cá nhân, đối tác trong nước và quốc tế đã luôn đồng hành, hỗ trợ Bảo tàng trong suốt quá trình phát triển.

Ông cũng dành sự tri ân tới các thế hệ nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, nhà sưu tập đã đóng góp tâm huyết cho sự nghiệp xây dựng và phát triển Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, đồng thời ghi nhận những cống hiến thầm lặng của nhiều thế hệ cán bộ, viên chức, người lao động đã bền bỉ gìn giữ, bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản mỹ thuật dân tộc.

Theo báo cáo tại buổi lễ, trong giai đoạn 2016 – 2026, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đạt nhiều kết quả nổi bật trên các lĩnh vực công tác.

Hiện nay, hoạt động trưng bày và giáo dục công chúng có nhiều đổi mới theo hướng hiện đại, lấy người xem làm trung tâm. Nhiều không gian trưng bày chuyên đề được nâng cấp; các chương trình giáo dục nghệ thuật, trải nghiệm sáng tạo, tọa đàm chuyên môn ngày càng thu hút sự tham gia của đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Bảo tàng được đánh giá là một trong những đơn vị tiên phong về chuyển đổi số trong hệ thống bảo tàng Việt Nam. Ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA và Không gian triển lãm mỹ thuật trực tuyến VAES đã mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng đối với các giá trị mỹ thuật Việt Nam. Với những nỗ lực đó, Bảo tàng hai lần được trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam vào các năm 2021 và 2024.

Bên cạnh đó, công tác nghiên cứu khoa học, xuất bản và quảng bá mỹ thuật Việt Nam tiếp tục đạt nhiều thành tựu với các công trình nghiên cứu, triển lãm được vinh danh tại Giải thưởng Toàn quốc về Thông tin đối ngoại và Giải thưởng Sách Quốc gia.

Nhờ những đổi mới toàn diện, lượng khách tham quan Bảo tàng tăng hơn 300% so với giai đoạn trước, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm lưu giữ, nghiên cứu, trưng bày và phát huy di sản mỹ thuật quốc gia, đồng thời trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn của Thủ đô Hà Nội.

Nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba do Chủ tịch nước trao tặng. Đây là phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước nhằm ghi nhận những thành tích xuất sắc của tập thể Bảo tàng trong sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, đóng góp tích cực cho sự phát triển của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Tại buổi lễ, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân trao Huân chương Lao động hạng Ba cho Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Tiếp tục phát huy vai trò của một thiết chế văn hóa quan trọng

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã gửi lời chúc mừng tới các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, viên chức, người lao động của Bảo tàng, đồng thời ghi nhận và biểu dương những đóng góp bền bỉ của đơn vị đối với sự nghiệp bảo tồn, phát huy các giá trị mỹ thuật và di sản văn hóa dân tộc.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh khẳng định, trải qua 60 năm xây dựng và phát triển, từ những ngày đầu thành lập còn nhiều khó khăn với số lượng tác phẩm và không gian trưng bày khiêm tốn, đến nay Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, trở thành một trung tâm nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản, trưng bày và phát huy di sản mỹ thuật hàng đầu của cả nước.

Bộ trưởng nhấn mạnh, Bảo tàng hiện sở hữu khối lượng hiện vật phong phú với hơn 20.000 hiện vật, trong đó có 9 Bảo vật quốc gia, phản ánh sinh động tiến trình phát triển của lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Trong những năm qua, Bảo tàng đã thực hiện tốt công tác nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê, bảo quản, tu sửa, phục chế các tác phẩm có giá trị, giúp công chúng có cơ hội tiếp cận những bộ sưu tập quý giá về mỹ thuật cổ, mỹ thuật dân gian, mỹ thuật hiện đại và đương đại.

Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, tác động trực tiếp đến nhu cầu và phương thức tiếp cận văn hóa của công chúng, Bảo tàng đã tích cực ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức trưng bày, giáo dục và truyền thông, nâng cao chất lượng phục vụ công chúng; đồng thời chú trọng đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm quảng bá và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam ở trong nước cũng như trên thế giới.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Bộ VHTTDL ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp thầm lặng, đầy tâm huyết, công sức và trí tuệ của các thế hệ nhà nghiên cứu, họa sĩ, cán bộ lãnh đạo, quản lý, viên chức và người lao động đã góp phần xây dựng Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam trong suốt 60 năm qua.

Nhấn mạnh vai trò của mỹ thuật trong đời sống xã hội, Bộ trưởng khẳng định mỹ thuật luôn đồng hành với vận mệnh quốc gia, dân tộc; thông qua nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, trang trí truyền thống cũng như các tác phẩm hội họa, đồ họa, mỹ thuật đã và đang đóng góp to lớn cho sự phát triển văn hóa, góp phần bồi đắp các giá trị chân – thiện – mỹ, xây dựng con người, làm nên sức sống, bản sắc dân tộc và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

Bộ trưởng cũng nhắc lại chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước trong việc quan tâm phát triển văn hóa, nghệ thuật; đồng thời cho rằng các nghị quyết, chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị và Quốc hội đã mở ra những cơ hội phát triển mới cho lĩnh vực văn hóa trong giai đoạn hiện nay.

Để tiếp tục phát huy vai trò của một thiết chế văn hóa quan trọng của quốc gia, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề nghị Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Thứ nhất, tiếp tục đẩy mạnh công tác sưu tầm các tác phẩm mới có giá trị, mang hơi thở đương đại nhằm làm phong phú thêm bộ sưu tập của Bảo tàng; đồng thời chú trọng bảo quản và phát huy giá trị các tác phẩm mỹ thuật, đưa mỹ thuật đến gần hơn với đời sống xã hội, góp phần truyền tải các giá trị thẩm mỹ, bồi dưỡng tâm hồn và nâng cao đời sống tinh thần của người Việt Nam.

Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong chuyên môn, nghiệp vụ bảo tàng, đặc biệt trong công tác trưng bày và phát huy giá trị tác phẩm mỹ thuật; xây dựng cơ sở dữ liệu, số hóa hiện vật, phát triển mô hình bảo tàng thông minh, thân thiện, dễ tiếp cận với công chúng, nhất là giới trẻ. Cùng với đó là tăng cường nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thứ ba, mở rộng hợp tác quốc tế với các bảo tàng nghệ thuật, trung tâm nghệ thuật trong khu vực và trên thế giới; phối hợp tổ chức các triển lãm, chương trình giao lưu nghệ thuật nhằm quảng bá sâu rộng hơn nữa mỹ thuật Việt Nam tới bạn bè quốc tế; đồng thời học hỏi, tiếp thu những kinh nghiệm quý từ các bảo tàng trên thế giới để tiếp tục phát triển Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Bộ trưởng bày tỏ tin tưởng rằng với truyền thống tốt đẹp cùng tinh thần không ngừng đổi mới, sáng tạo, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, xứng đáng là địa chỉ văn hóa uy tín, điểm đến hấp dẫn của công chúng trong nước và quốc tế.

Tại buổi lễ, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho ông Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Văn hóa, Thể thao và Du lịch” cho các cá nhân.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong trao Bằng khen của Bộ trưởng Bộ VHTTDL cho các tập thể, cá nhân của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Khép lại lễ kỷ niệm, niềm tự hào về chặng đường 60 năm đã qua cũng mở ra một hành trình mới đối với Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Từ nền tảng đã được xây dựng bởi nhiều thế hệ cán bộ, nghệ sĩ và những người làm công tác bảo tàng, đơn vị đang hướng tới mục tiêu trở thành một bảo tàng hiện đại, chuyên nghiệp, lấy công chúng làm trung tâm, tiếp tục bảo tồn, phát huy và lan tỏa những giá trị tinh hoa của mỹ thuật Việt Nam trong thời đại mới.

The post Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba, khẳng định vị thế trung tâm mỹ thuật hàng đầu cả nước appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Không chỉ trưng bày, bảo tàng phải kể chuyện

Những năm gần đây, công chúng, đặc biệt là giới trẻ, đến bảo tàng không chỉ để “xem” mà còn để “trải nghiệm”: chụp ảnh, tương tác, học kiến thức theo cách thú vị và dễ tiếp cận hơn. Sự thay đổi trong hành vi văn hóa đã khiến nội dung số trở thành cầu nối không thể thiếu giữa bảo tàng và cộng đồng.

Trên thế giới, không ít bảo tàng đã chứng minh sức mạnh của nội dung số. Bảo tàng The Met biến Instagram thành một “sách giáo khoa nghệ thuật mở”, còn Louvre lan tỏa sức hút qua hình thức livestream và Rijksmuseum kể lại những kiệt tác của Rembrandt bằng video dọc phù hợp với thói quen xem trên điện thoại. Xu hướng ấy đang từng bước hình thành tại Việt Nam, khi các bảo tàng bắt đầu tự tin bước vào không gian sáng tạo nội dung.

Cách đây vài năm, câu hỏi “Vì sao người trẻ ít đến bảo tàng?” vẫn là nỗi trăn trở của đội ngũ cán bộ Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Dù sở hữu bộ sưu tập hơn 20.000 hiện vật, trong đó có nhiều tác phẩm được công nhận là Bảo vật quốc gia và hàng ngàn tác phẩm kinh điển của mỹ thuật Việt Nam thế kỷ XX, Bảo tàng vẫn đối diện với thực tế: công chúng biết đến, nhưng chưa thực sự thấy hấp dẫn.

Sự xuất hiện của xu hướng nội dung số đã mở ra một cánh cửa mới. Bảo tàng xác định rõ chiến lược: biến mỗi hiện vật thành một câu chuyện, mỗi tác phẩm thành một trải nghiệm, và biến mỗi nền tảng mạng xã hội thành một “phòng trưng bày mới”. Hành trình “làm content” vì thế bắt đầu – không ồn ào, không phô trương, nhưng bền bỉ và nhất quán.

Khoảng năm 2020 – 2021, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam bắt đầu thử nghiệm các video ngắn trên TikTok. Những video đầu tiên chỉ dài vài chục giây, giới thiệu nhanh về những tác phẩm quen thuộc như Thiếu nữ bên hoa huệ, Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ, Em Thúy…

Điều bất ngờ là lượng tương tác tăng nhanh chóng. Một video về chất liệu sơn mài thu hút hàng trăm nghìn lượt xem – điều mà trước đó chính những người làm bảo tàng cũng khó hình dung.

Thay vì những bài viết dài và khô khan, Bảo tàng chọn cách đặt ra các câu hỏi giản dị nhưng gợi tò mò: Vì sao tranh sơn mài có chiều sâu đặc biệt? Vì sao tượng gỗ dân gian thường có hình thức “kỳ dị”? Vì sao tranh lụa Việt Nam lại khác tranh lụa Nhật Bản và Trung Quốc? Vì sao ánh mắt trong tranh chân dung luôn có cảm giác “dõi theo” người xem?

Những câu hỏi vốn chỉ xuất hiện trong lớp học mỹ thuật giờ được đưa đến với hàng triệu người theo cách ngắn gọn, sinh động và dễ chia sẻ. Không chỉ công chúng hào hứng, cộng đồng nghiên cứu, giảng viên và nghệ sĩ cũng nhìn nhận đây là cách Bảo tàng đang tự “trẻ hóa” mình, đưa mỹ thuật Việt Nam ra khỏi khung sách giáo khoa để bước vào đời sống.

Song song với mạng xã hội, Bảo tàng triển khai hệ thống thuyết minh tự động bằng mã QR – một dạng “content theo ngữ cảnh”. Du khách chỉ cần quét mã bằng điện thoại để nghe thuyết minh về từng tác phẩm, với nhiều phiên bản: kiến thức phổ thông, kiến thức chuyên sâu, thậm chí phiên bản dành riêng cho trẻ em.

Điểm đáng chú ý là nội dung audio guide được biên tập theo cấu trúc kể chuyện, tránh lối “đọc – chép” quen thuộc. Giọng đọc được lựa chọn kỹ lưỡng, mang tính gợi mở, tạo cảm giác đồng hành thay vì “giảng bài”.

Trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19, Bảo tàng còn phát triển tour tham quan ảo 3D. Ban đầu chỉ là giải pháp tình thế, nhưng dần trở thành công cụ marketing hiệu quả. Nhiều trường học, nhiều người Việt ở nước ngoài đã sử dụng tour này như một kênh học mỹ thuật Việt Nam – một hình thức tiếp cận chưa từng có trước đây.

Bảo tàng là “người kể chuyện của thời đại”

Một trong những chiến lược nổi bật của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là lựa chọn kể chuyện xoay quanh giá trị văn hóa đời sống.

Nội dung không chỉ dừng lại ở giới thiệu tác phẩm, mà mở rộng thành các series gắn nghệ thuật với sinh hoạt đương đại: “Nghệ thuật trong bữa cơm” lý giải hình tượng gà, cá, nồi, bát trong tranh dân gian; “Đi tìm màu Việt” kể lại câu chuyện về màu sắc tự nhiên trong quá khứ; “Một phút với tác phẩm nổi tiếng” giải thích nhanh về bố cục, đường nét, cấu trúc tranh; “Góc nhìn nghệ sĩ” chia sẻ cảm nhận của họa sĩ trẻ về ảnh hưởng của nghệ thuật truyền thống.

Những series này thu hút hàng triệu lượt xem, đặc biệt với nhóm học sinh – sinh viên. Nhiều giáo viên mỹ thuật đã sử dụng video của Bảo tàng như tài liệu giảng dạy, tạo nên sức lan tỏa mà trước đây gần như không thể đạt được trong khuôn khổ bảo tàng truyền thống.

Đằng sau những video ngắn là một quá trình làm việc công phu. Nhân sự của bảo tàng vốn xuất phát từ chuyên môn bảo tàng học, mỹ thuật, lịch sử – không ai được đào tạo bài bản để trở thành content creator. Vì vậy, Bảo tàng buộc phải xây dựng một đội ngũ mới, bổ sung kỹ năng viết kịch bản, dựng phim, xử lý âm thanh, quay dựng và quản trị hình ảnh trên mạng xã hội.

Thách thức lớn nhất nằm ở sự cân bằng giữa tính hấp dẫn và tính chính xác học thuật. Mỗi video, dù chỉ 30–60 giây, đều phải trải qua nhiều vòng biên tập. Một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín chuyên môn.

Chính sự cẩn trọng ấy đã tạo nên thương hiệu của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam trong không gian số: nội dung sạch, chuẩn mực, đẹp về hình ảnh và có chiều sâu.

Một bước ngoặt quan trọng là sự chuyển dịch từ “truyền thông sự kiện” sang “truyền thông nội dung”. Thay vì chỉ quảng bá triển lãm hay hội thảo, Bảo tàng tập trung vào những nội dung có giá trị dài hạn. Dưới góc nhìn truyền thông, Bảo tàng đang dần trở thành một “media house” – đơn vị sản xuất nội dung văn hóa chuyên nghiệp, mở ra nhiều cơ hội hợp tác với trường học, nền tảng số và các doanh nghiệp sáng tạo.

Một dấu ấn khác trong chiến lược làm mới trải nghiệm là chương trình “Đêm Bảo tàng” được triển khai thí điểm từ tháng 10.2025 đến tháng 3.2026, tổ chức vào thứ Sáu cuối cùng mỗi tháng. Các chủ đề lần lượt gồm: Thu quyến rũ (31.10.2025), Chuyện phố mùa đông (28.11.2025) và Thương nhớ Mười hai (26.12.2025).

Lần đầu tiên, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam mở cửa vào buổi tối với chuỗi hoạt động nghệ thuật đa dạng. “Đêm Bảo tàng” nhanh chóng trở thành một trải nghiệm hấp dẫn đối với người dân và du khách, đồng thời được định hướng là sản phẩm du lịch ban đêm tiềm năng.

Không chỉ đóng góp cho giáo dục văn hóa, chương trình còn góp phần thúc đẩy công nghiệp văn hóa – sáng tạo, lĩnh vực đang được đặc biệt quan tâm tại Việt Nam.

Nguồn: báo văn hoá

The post Sự chuyển mình của bảo tàng trong kỷ nguyên số appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.