Chiều 8.9, tại Hà Nội, Bộ VHTTDL phối hợp với Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam tổ chức Lễ công bố Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình (117).

Tham dự chương trình có Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thuỷ.

Lấy người bị bạo lực gia đình làm trung tâm

Tại chương trình, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thuỷ khẳng định: “Một gia đình hạnh phúc, tiến bộ, văn minh trước hết phải là một gia đình an toàn, không có bạo lực. Tuy nhiên, bạo lực gia đình vẫn đang diễn ra dưới nhiều hình thức, để lại những tổn thương về thể chất, tinh thần và những hệ lụy lâu dài đối với cá nhân, gia đình và xã hội, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và những người yếu thế”.

Trong những hoàn cảnh ấy, người dân cần một địa chỉ tin cậy, dễ tiếp cận để lên tiếng và nhận được sự hỗ trợ kịp thời.

Từ yêu cầu đó, Tổng đài 117 được xây dựng, tạo lập kênh tiếp nhận thông tin thống nhất trên toàn quốc, kết nối người bị bạo lực gia đình với các cơ quan, lực lượng có trách nhiệm. Qua đó, góp phần phát hiện, can thiệp, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân kịp thời, hiệu quả.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, việc công bố và đưa Tổng đài 117 vào hoạt động không chỉ bổ sung công cụ hỗ trợ người dân, mà còn cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống bạo lực gia đình. Đây cũng là bước tiến trong hoàn thiện cơ chế bảo vệ, lấy người bị bạo lực làm trung tâm.

Điều tra quốc gia năm 2019 cho thấy, 63% phụ nữ ở Việt Nam từng trải qua bạo lực hoặc hành vi kiểm soát của chồng hoặc bạn tình trong đời. Điều tra cũng cho thấy bạo lực thường bị giấu kín.

Hơn 90% số phụ nữ này chưa từng tìm đến các dịch vụ hỗ trợ chính thức hoặc cơ quan chức năng. Và một nửa chưa từng chia sẻ trải nghiệm của mình với bất kỳ ai. Những con số này cho thấy tầm quan trọng của một tổng đài quốc gia dễ tiếp cận với mọi người.

Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam Matt Jackson bày tỏ: “Với người đang bị bạo lực, một cuộc gọi có thể là bước đầu tiên để tìm đến sự an toàn, được bảo vệ và tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ cần thiết. Tổng đài 117 sẽ mở rộng khả năng tiếp cận và hỗ trợ người dân trên phạm vi cả nước”.

Tổng đài 117 hoạt động như nào?

Tổng đài 117 do Bộ VHTTDL chủ trì xây dựng theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 và Nghị định số 76/2023/NĐ-CP, với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và hỗ trợ kỹ thuật, tài chính của UNFPA.

Tổng đài 117 được xây dựng trên cơ sở tiếp nhận, nâng cấp toàn diện đường dây nóng 18001768 – hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam.

Hoạt động 24/7 trên phạm vi toàn quốc, Tổng đài 117 tiếp nhận tin báo, tố giác hành vi bạo lực gia đình, cung cấp tư vấn ban đầu và kết nối người bị bạo lực với các dịch vụ bảo vệ, hỗ trợ phù hợp tại địa phương.

Mọi cuộc gọi, tin nhắn đến Tổng đài 117 đều được tổng đài viên tiếp nhận, đánh giá rủi ro an toàn và phân loại để có hướng xử lý phù hợp. Tùy mức độ nghiêm trọng, vụ việc sẽ được kết nối nhanh chóng đến các cơ sở y tế, Ngôi nhà Ánh Dương, Trung tâm Trợ giúp pháp lý hoặc chuyển đến công an, chính quyền cấp xã để can thiệp khẩn cấp.

Sau khi chuyển gửi, Tổng đài tiếp tục theo dõi kết quả hỗ trợ. Những trường hợp liên quan đến trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật và người cao tuổi được ưu tiên xử lý.

Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định tin tưởng, với chức năng quản lý nhà nước và sự quan tâm, đầu tư của Bộ VHTTDL, Tổng đài 117 sẽ kế thừa, phát huy hiệu quả nền tảng và kinh nghiệm của Đường dây nóng 18001768, từng bước vận hành hiện đại, chuyên nghiệp, đa kênh, lấy an toàn của người bị bạo lực làm trung tâm.

Theo ông Nguyễn Xuân Định, việc Tổng đài được đặt dưới sự quản lý thống nhất của cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành là điều kiện quan trọng để chuẩn hóa quy trình, đồng bộ hạ tầng, tăng cường kết nối liên ngành và hình thành hệ thống hỗ trợ người bị bạo lực thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Bảo đảm hỗ trợ liên tục, không gián đoạn

Việc công bố Tổng đài 117 mới chỉ là bước khởi đầu. Để trở thành chỗ dựa tin cậy của người dân, Tổng đài phải hoạt động thực chất, hiệu quả. Hiệu quả ấy không chỉ được đo bằng số lượng cuộc gọi tiếp nhận, mà còn ở khả năng xử lý kịp thời, chuyển đúng địa chỉ, đúng trách nhiệm, để người bị bạo lực thực sự nhận được sự bảo vệ, hỗ trợ khi cần thiết.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy đề nghị tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, nâng cao chất lượng vận hành Tổng đài. Cơ quan trực tiếp quản lý, vận hành phải bảo đảm Tổng đài hoạt động ổn định, liên tục, an toàn; thực hiện nghiêm quy trình nghiệp vụ, bảo vệ dữ liệu và giữ bí mật thông tin người gọi. Đồng thời, thường xuyên đánh giá quá trình vận hành, hoàn thiện quy trình, giải pháp công nghệ và nâng cao năng lực đội ngũ, nhất là kỹ năng tiếp nhận, tư vấn, xử lý tình huống khẩn cấp.

Thứ hai, bảo đảm phối hợp thông suốt, xử lý kịp thời. Các bộ, ngành, cơ quan liên quan và chính quyền địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ VHTTDL. Các đầu mối tại công an và UBND cấp xã phải duy trì hoạt động thường xuyên, bảo đảm thông tin do Tổng đài chuyển đến được tiếp nhận, xác minh, xử lý kịp thời, đúng thẩm quyền, đúng quy định. Ưu tiên cao nhất là bảo đảm an toàn, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị bạo lực gia đình.

Thứ ba, tăng cường truyền thông, đưa Tổng đài đến gần người dân. Các cơ quan báo chí, truyền thông tiếp tục tuyên truyền rộng rãi để người dân biết, nhớ và sử dụng số điện thoại 117 khi cần thiết; đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm của mỗi gia đình và toàn xã hội trong phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn bạo lực gia đình.

Còn theo ông Matt Jackson, để Tổng đài 117 hoạt động hiệu quả, cần bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, dịch vụ liên quan, trong đó có Tổng đài 111 về bảo vệ trẻ em và phòng, chống mua bán người. Đây là điều kiện để người bị bạo lực được hỗ trợ liên tục, tránh gián đoạn trong quá trình chuyển gửi.

Bên cạnh đó, Tổng đài cần nguồn kinh phí ổn định và khả năng ứng phó với những hình thức bạo lực mới, đặc biệt là bạo lực trên cơ sở giới có sử dụng công nghệ (TFGBV).

Trong giai đoạn tới, Tổng đài sẽ tiếp tục thích ứng, ứng dụng các giải pháp công nghệ phù hợp để nâng cao chất lượng hỗ trợ.

The post Chính thức ra mắt Tổng đài 117 về phòng, chống bạo lực gia đình appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Việc chồng việc, nặng vai người phụ nữ

5 giờ sáng, căn bếp nhà chị Phạm Thị Hạnh (Ninh Bình, 45 tuổi) đã sáng đèn. Chị thức dậy chuẩn bị bữa sáng cho chồng con, gọi con dậy, giúp con sửa soạn rồi đưa con đến trường. Sau đó, chị tiếp tục đến cơ quan.

Một ngày làm việc ở cơ quan kết thúc vào cuối buổi chiều. Nhưng với chị, đó mới chỉ là lúc bắt đầu phần việc thứ hai.

Trên đường về, chị ghé đón con, mua thực phẩm rồi trở về nhà nấu cơm. Sau bữa tối, chị lại dọn dẹp, giặt giũ, chuẩn bị đồ dùng cho ngày hôm sau. Trong khi đó, người chồng đi làm về, ăn cơm rồi ngồi xem tivi.

Câu chuyện của chị Hạnh không phải trường hợp hiếm gặp, đặc biệt tại các vùng nông thôn, nơi việc chăm sóc gia đình vẫn thường được phân chia theo thói quen hơn là nguyên tắc công bằng.

Nhiều phụ nữ vừa làm công việc có lương, vừa đảm nhận phần lớn việc nhà và chăm sóc người thân. Những công việc ấy diễn ra âm thầm, lặp đi lặp lại mỗi ngày, không tạo ra thu nhập trực tiếp nhưng tiêu tốn đáng kể thời gian, sức lực và sự tập trung.

Khi gánh nặng chăm sóc quá lớn, thời gian dành cho nghỉ ngơi, học tập và phát triển nghề nghiệp của phụ nữ cũng dễ bị thu hẹp.

Nhiều phụ nữ “mắc kẹt” vì gánh nặng chăm sóc

Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), năm 2023, khoảng 748 triệu người từ 15 tuổi trở lên trên toàn cầu không tham gia lực lượng lao động vì trách nhiệm chăm sóc. Trong số này, có tới 708 triệu phụ nữ, so với 40 triệu nam giới.

Con số cho thấy chăm sóc gia đình đang trở thành một rào cản lớn đối với phụ nữ khi gia nhập hoặc duy trì việc làm có lương.

Đằng sau những con số ấy là những lựa chọn không dễ dàng. Một người muốn đi làm nhưng khó tìm được công việc phù hợp với giờ đưa đón con. Người khác phải giảm thời gian làm việc để chăm sóc cha mẹ già. Cũng có người buộc phải tạm rời thị trường lao động vì gia đình chưa có điều kiện sử dụng các dịch vụ chăm sóc.

Gánh nặng này còn hiện hữu rõ nét ở khu vực nông thôn, nơi quan niệm “đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” vẫn ảnh hưởng đến cách phân chia công việc.

Việc nhà, chăm sóc con cái, người cao tuổi hay người bệnh thường được mặc định là trách nhiệm của phụ nữ. Trong khi đó, cơ hội việc làm, đào tạo nghề và phát triển sự nghiệp của họ lại bị thu hẹp.

Chăm sóc không chỉ là những công việc có thể nhìn thấy như nấu ăn, giặt giũ, dọn dẹp hay đưa đón con. Đó còn là việc ghi nhớ lịch sinh hoạt, sắp xếp công việc gia đình, theo dõi sức khỏe người thân và luôn sẵn sàng khi có người cần hỗ trợ. Đây là dạng “lao động vô hình” nhưng đòi hỏi sự kiên trì, thời gian và trách nhiệm mỗi ngày.

Khi phần lớn nhiệm vụ chăm sóc được đặt lên vai phụ nữ, họ dễ rơi vào tình trạng vừa phải hoàn thành công việc có lương, vừa gánh vác phần lớn việc gia đình. Áp lực kéo dài có thể khiến họ khó duy trì việc làm, từ chối cơ hội thăng tiến hoặc phải hy sinh những dự định cá nhân.

Trách nhiệm chăm sóc là một phần thiết yếu của đời sống, nhưng không nên trở thành lý do khiến phụ nữ phải từ bỏ cơ hội làm việc và phát triển bản thân.

Trách nhiệm ấy cần được chia sẻ công bằng hơn giữa các thành viên trong gia đình, đồng thời cần có thêm dịch vụ chăm sóc, chính sách hỗ trợ và môi trường làm việc linh hoạt. Bởi phía sau mỗi người phụ nữ đang cố gắng đi làm, có thể là cả một gia đình mà họ vẫn đang âm thầm chăm lo.

The post Tan ca ở cơ quan, phụ nữ lại bước vào “ca làm” không lương ở nhà appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Từ người có nhà thành người phải xin một chỗ ở

Trong nhiều gia đình Việt Nam, cha mẹ dành dụm cả đời với mong muốn để lại nhà cửa, đất đai cho con. Nhiều người còn trao tài sản từ sớm, vừa để hỗ trợ con lập nghiệp, vừa tin rằng khi tuổi già sẽ được con cháu chăm sóc.

Sau khi chồng qua đời, một người mẹ chia gần hết tài sản cho các con rồi chuyển đến sống cùng gia đình con trai. Ban đầu, mọi chuyện khá êm ấm, nhưng khi bà không còn nhà riêng và khoản tiền dự phòng, thái độ của các con, con dâu dần trở nên lạnh nhạt. Từ người từng làm chủ cuộc sống, bà phải phụ thuộc vào con cháu trong cả những nhu cầu hằng ngày.

Sự lạnh nhạt chẳng cần bắt đầu bằng một cuộc cãi vã lớn, mà đôi khi, nó hiện ra từ những câu nói bóng gió về chi phí sinh hoạt, ánh mắt khó chịu hay tiếng thở dài mỗi lần phải đưa người già đi khám. Khi không còn tài sản và nơi ở thuộc quyền quyết định của mình, muốn rời đi họ cũng không biết sẽ đi đâu.

Một vụ án dân sự được báo chí phản ánh gần đây cũng cho thấy rủi ro này. Năm 2016, một người mẹ tặng con trai hơn 2.500m² đất với mong muốn được chăm sóc khi về già. Sau khi chồng mất, người con dần ít quan tâm đến mẹ và chuyển nhượng một phần đất. Do hợp đồng thiếu điều khoản về nghĩa vụ phụng dưỡng, Tòa án bác yêu cầu đòi lại tài sản của bà.

Vụ việc cho thấy khoảng cách giữa mong muốn của cha mẹ và giá trị pháp lý của giấy tờ. Khi trách nhiệm chăm sóc chỉ được gửi gắm bằng tình cảm mà chưa được thể hiện cụ thể trong hợp đồng, đến lúc phát sinh mâu thuẫn, mong muốn ban đầu rất khó trở thành căn cứ để bảo vệ quyền lợi.

Khi người già không còn được tự quyết

Một phụ nữ không có con được gia đình người cháu đón về sống cùng. Khi còn khỏe mạnh, bà phụ giúp việc nhà nên cuộc sống khá vui vẻ. Nhưng sau khi ốm nặng, đi lại khó khăn và cần người chăm sóc, bà dần bị xem là gánh nặng rồi được đưa vào viện dưỡng lão, hầu như vắng bóng trong quá trình quyết định.

Cần nhìn nhận công bằng rằng viện dưỡng lão không mặc nhiên đồng nghĩa với sự ruồng bỏ. Đây có thể là lựa chọn phù hợp khi người cao tuổi cần chăm sóc chuyên môn, còn gia đình thiếu điều kiện túc trực thường xuyên. Điều quan trọng nằm ở cách gia đình đưa ra quyết định, sự tôn trọng nguyện vọng và việc tiếp tục đồng hành, chăm sóc về tinh thần đối với người cao tuổi.

Nếu quyết định có sự đồng thuận của người già, cơ sở chăm sóc bảo đảm chất lượng và người thân vẫn thường xuyên thăm nom, viện dưỡng lão có thể đem lại cuộc sống an toàn, ổn định.

Điều cốt lõi nằm ở cách người cao tuổi được đối xử, thay vì ở nơi họ sinh sống. Một người chủ động lựa chọn viện dưỡng lão mang ý nghĩa khác hẳn trường hợp bị đưa đến đó vì gia đình xem họ là gánh nặng.

Vì thế, sự hiếu thảo cần được nhìn rộng hơn chuyện cha mẹ sống tại nhà hay trong cơ sở dưỡng lão. Đó là sự tôn trọng, quyền được bàn bạc và lựa chọn của người cao tuổi; là cách con cháu tiếp tục quan tâm, đồng hành và thực hiện trách nhiệm khi cha mẹ bước vào giai đoạn cần được chăm sóc, chở che.

Giữ quyền tự chủ không có nghĩa là nghi ngờ con cái

Trao đổi về vấn đề này, chuyên gia xã hội học, PGS.TS Trịnh Hòa Bình cho rằng, cha mẹ dành tài sản cho con xuất phát từ tình yêu thương và tâm lý muốn vun vén cho thế hệ sau. Điều đó không sai. Nhưng nếu trao đi toàn bộ nhà cửa, tiền bạc và đặt tuổi già vào một lời hứa chăm sóc thì người cao tuổi rất dễ rơi vào thế bị động.

“Khi tài sản không còn, sức khỏe suy giảm, tiếng nói của người cao tuổi trong gia đình cũng có nguy cơ bị xem nhẹ. Một gia đình có văn hóa không thể đánh giá người già bằng việc họ còn đóng góp được bao nhiêu tiền, làm được bao nhiêu việc hay có gây phiền hà hay không. Sự hiếu thảo phải được thể hiện rõ nhất khi cha mẹ ốm đau, chậm chạp và cần người khác hỗ trợ”, PGS.TS Trịnh Hòa Bình nhấn mạnh.

Theo ông, cũng không nên mặc nhiên coi việc vào viện dưỡng lão là bị ruồng bỏ. Nếu người cao tuổi được bàn bạc, tự nguyện lựa chọn, được chăm sóc tốt và vẫn duy trì sự gắn bó với gia đình thì đây có thể là giải pháp phù hợp. Điều đáng phê phán là thái độ coi người già như gánh nặng và quyết định thay họ.

Ở góc độ pháp lý, con có nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ già yếu, ốm đau hoặc không còn khả năng tự lo cho cuộc sống. Nghĩa vụ ấy không phụ thuộc vào việc người con có được nhận tài sản hay không.

Tuy nhiên, nếu cha mẹ đã tự nguyện tặng cho nhà đất, hoàn tất thủ tục sang tên mà hợp đồng không kèm điều kiện, việc lấy lại tài sản chỉ vì con thay đổi thái độ thường không đơn giản.

Bộ luật Dân sự cho phép tặng cho tài sản có điều kiện. Cha mẹ có thể yêu cầu người nhận thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng và bảo đảm nơi ở. Những nội dung này cần được ghi rõ trong hợp đồng và thực hiện đúng thủ tục pháp luật.

Một lựa chọn khác là lập di chúc. Cha mẹ vẫn có thể xác định phần tài sản dành cho từng người con nhưng tiếp tục giữ quyền sở hữu, sử dụng và quyết định tài sản khi còn sống.

Dù lựa chọn cách nào, người cao tuổi cũng nên giữ cho mình một nơi ở ổn định, khoản tài chính đủ chi trả sinh hoạt, chữa bệnh và quyền quyết định những vấn đề liên quan đến cuộc sống của mình.

Giữ lại những điểm tựa ấy chẳng phải là tính toán với con cái hay đặt tiền bạc cao hơn tình thân. Tài sản chẳng thể mua được sự hiếu thảo, nhưng một nơi ở và khoản tiền dự phòng có thể giúp người già giữ được quyền lựa chọn khi hoàn cảnh thay đổi.

Cha mẹ có thể yêu thương, hỗ trợ con trong khả năng của mình, nhưng không nên trao đi toàn bộ chỗ dựa để đổi lấy một lời hứa chăm sóc. Bởi sự hiếu thảo thực sự chỉ được nhìn thấy rõ khi cha mẹ ốm đau, chậm chạp và không còn khả năng giúp đỡ gia đình.

The post Trao hết tài sản cho con, cha mẹ còn lại gì? appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

  Sự thay đổi ấy phản ánh một cách nhìn mới về đời sống lứa đôi. Người trẻ không còn xem kết hôn là cột mốc phải hoàn thành theo một độ tuổi định sẵn, mà cân nhắc kỹ hơn về khả năng tài chính, công việc và mức độ sẵn sàng về cảm xúc. Quyền lựa chọn được mở rộng, song đi cùng với đó là trách nhiệm lớn hơn đối với quyết định của chính mình và với người sẽ cùng mình xây dựng gia đình.

Trong bối cảnh gia đình Việt Nam chịu tác động từ đô thị hóa, già hóa dân số, mức sinh giảm và những biến đổi trong lối sống, xây dựng một mái ấm bền vững không còn là câu chuyện riêng của mỗi cặp vợ chồng, đó còn là một phần trong quá trình bồi đắp hệ giá trị gia đình Việt Nam trong thời kỳ mới.

Kỳ vọng càng lớn, áp lực càng nhiều

Nếu thế hệ trước thường xem hôn nhân là hành trình cùng nhau vun đắp, chấp nhận những thiếu sót và từng bước dựng xây cuộc sống, nhiều người trẻ hôm nay mong muốn ở người bạn đời nhiều hơn. Bên cạnh tình yêu, họ tìm kiếm sự đồng điệu trong cảm xúc, sự thấu hiểu, tôn trọng và khả năng đồng hành trên con đường phát triển bản thân. Hôn nhân vì thế được kỳ vọng trở thành chốn bình yên để sẻ chia, chữa lành và mang lại giá trị tinh thần. Song khi phải gánh quá nhiều mong đợi, mối quan hệ cũng dễ trở nên mong manh trước những va chạm đời thường.

Theo ThS tâm lý Bùi Thị Hải Yến, nhà sáng lập và điều hành Hệ thống Tâm lý và Phát triển con người NHC Việt Nam, một trong những thách thức lớn của các cặp vợ chồng hiện nay là tìm điểm cân bằng giữa tự do cá nhân và trách nhiệm gia đình. Người trẻ lớn lên trong môi trường đề cao quyền lựa chọn, quyền tự quyết và giá trị bản thân, trong khi đời sống hôn nhân đòi hỏi sự cam kết, sẻ chia, đôi lúc phải đặt lợi ích chung lên trên cái tôi cá nhân.

Không ít mâu thuẫn bắt đầu từ những việc rất quen thuộc như quản lý tài chính, phân chia việc nhà, chăm sóc con cái hay lựa chọn hướng phát triển nghề nghiệp. Vốn là những vấn đề tự nhiên của đời sống chung, chúng dễ trở thành nguồn cơn thất vọng khi thực tế khác xa hình dung ban đầu. Khi mỗi người đều có nhịp sống, ưu tiên và cách thể hiện tình cảm riêng, sự thiếu thống nhất trong những điều nhỏ nhất cũng có thể kéo theo khoảng cách lớn dần.

Mạng xã hội lại tạo thêm một lớp áp lực khác. Mỗi ngày, các nền tảng số liên tục xuất hiện hình ảnh những cặp đôi hạnh phúc, chuyến du lịch lãng mạn hay cuộc sống gia đình tưởng như hoàn hảo. Dù chỉ là những lát cắt đã được lựa chọn, chúng vẫn dễ khiến người xem vô thức đặt hôn nhân của mình lên bàn cân so sánh. Trong khi đó, đời sống thực luôn có công việc, tài chính, con cái và vô số việc không tên. Khoảng cách giữa những gì nhìn thấy trên mạng với những gì đang diễn ra trong gia đình khiến nhiều người cảm thấy cuộc sống của mình chưa đủ hạnh phúc, dù vẫn có nhiều điều đáng trân trọng.

Những thay đổi trong nhận thức cũng khiến ngày càng nhiều người lựa chọn kết hôn muộn hoặc sẵn sàng kết thúc một cuộc hôn nhân khi không còn cảm thấy an toàn, được tôn trọng và hạnh phúc. Ở góc độ tích cực, điều đó cho thấy ý thức rõ hơn về giá trị bản thân và quyền được sống trong mối quan hệ lành mạnh. Tuy nhiên, không ít người biết mình mong muốn điều gì ở hôn nhân nhưng chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng để xây dựng, duy trì một mối quan hệ lâu dài.

Khi đối mặt với mâu thuẫn hoặc khủng hoảng, một số người dễ coi đó là dấu hiệu của việc “chọn sai người”, thay vì nhìn nhận đây là thử thách mà hầu hết các cuộc hôn nhân đều trải qua. Bởi vậy, câu hỏi đặt ra không dừng ở việc hai người có yêu nhau hay không, mà còn là họ có đủ kiên nhẫn, kỹ năng và khả năng thích nghi để cùng đi qua những khác biệt của đời sống vợ chồng.

Nỗ lực “giữ lửa” gia đình thời hiện đại

Giữa nhịp sống ngày càng gấp gáp, hôn nhân đứng trước nhiều phép thử. Áp lực công việc, gánh nặng tài chính, thay đổi trong lối sống và sự bùng nổ của công nghệ đều tác động đến cách con người yêu thương, gắn bó với nhau. Tình yêu có thể là điểm khởi đầu, nhưng để cùng đi qua năm tháng cần thêm sự sẻ chia, lòng kiên nhẫn và khả năng đồng hành trong những giai đoạn nhiều biến động.

Theo ThS Bùi Thị Hải Yến, hạnh phúc gia đình được hình thành từ những nỗ lực bền bỉ mỗi ngày, trong đó giao tiếp là sợi dây giữ hai người kết nối. Sự rạn nứt đôi khi không bắt đầu từ biến cố lớn, mà âm thầm xuất hiện qua những cuộc trò chuyện thưa dần, những cảm xúc không được nói ra hoặc những lần cả hai bỏ lỡ cơ hội lắng nghe nhau. Khoảng cách cứ thế lớn lên, khiến những người từng rất gần gũi trở nên xa lạ trong chính ngôi nhà của mình.

Vì vậy, điều các cặp đôi cần gìn giữ là khả năng đối thoại. Thay vì cố giành phần đúng trong mỗi cuộc tranh luận, hai người cần cùng tìm lời giải cho vấn đề. Một cuộc trò chuyện có thể chưa xóa ngay bất đồng, nhưng giúp mỗi bên hiểu điều người kia đang lo lắng, tổn thương hoặc mong đợi. Khi cảm xúc được gọi tên và nhu cầu được lắng nghe, mâu thuẫn sẽ bớt bị đẩy đến cực đoan.

Đối thoại trong hôn nhân vì thế cần được duy trì từ những điều nhỏ nhất. Việc chia sẻ một ngày đã qua, nói rõ điều khiến mình mệt mỏi hay lắng nghe mong muốn của người bạn đời có thể ngăn khúc mắc tích tụ. Khi mỗi người giữ cảm xúc riêng, suy đoán dễ thay thế sự thấu hiểu. Ngược lại, một cuộc trò chuyện chân thành giúp hai bên nhận ra vấn đề, cùng điều chỉnh trước khi khoảng cách trở nên khó hàn gắn.

Theo chuyên gia, nhiều áp lực còn bắt nguồn từ kỳ vọng quá hoàn hảo về hôn nhân. Cuộc sống chung luôn tồn tại khác biệt về tính cách, thói quen và cách nhìn nhận vấn đề. Sẽ có những ngày cả hai mệt mỏi vì công việc, những thời điểm căng thẳng bởi áp lực tài chính hoặc bất đồng trong việc nuôi dạy con. Đó là những lát cắt bình thường của đời sống gia đình. Khi hiểu rằng mỗi người đều có thiếu sót và mọi cuộc hôn nhân đều trải qua giai đoạn thử thách, sự bao dung sẽ có thêm cơ hội xuất hiện.

Sự gắn kết cũng được bồi đắp từ những điều giản dị: Một lời hỏi han sau ngày dài làm việc, một bữa cơm có đủ thành viên, vài phút trò chuyện trước khi ngủ hay sự hiện diện đúng lúc khi người kia cần được sẻ chia. Những khoảnh khắc nhỏ ấy âm thầm nuôi dưỡng cảm xúc, giúp tình yêu có thêm sức bền trước va đập của cuộc sống.

Giá trị của một cuộc hôn nhân lâu dài nằm ở việc hai người cùng trưởng thành trong mối quan hệ, biết lắng nghe, thấu hiểu và lựa chọn đồng hành qua từng chặng đường. Hạnh phúc gia đình không tự nhiên bền vững sau một lễ cưới. Nó được tạo nên từ những cuộc trò chuyện, sự sẻ chia trách nhiệm, những lần biết lùi lại đúng lúc và quyết tâm cùng nhau vun đắp mỗi ngày.

The post Hôn nhân hiện đại: Tự do lựa chọn, khó khăn gìn giữ appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Tôi vừa kết hôn được gần một tháng. Chồng tôi là con trai trưởng của một dòng họ lớn, có gốc rễ lâu đời tại một vùng ven đô. Ngày cưới, nhìn gia đình chồng đề huề, cô dì chú bác đông đúc sum vầy, tôi thầm nghĩ mình thật may mắn khi được gả vào một gia đình ngập tràn tình thân.

Thế nhưng, chính vì nửa làng là họ hàng, một bước ra ngõ gặp người thân ấy lại khiến tôi khó xử mỗi lần đi chợ.

Chợ làng khá rộng và đông. Ngày đầu đi chợ, chồng dẫn tôi đi vừa mua vừa giới thiệu nhiều người trong họ bán hàng ở đây. Người bán xởi lởi lấy cho tôi hàng ngon rồi còn giá giảm và không quên dặn lần sau lại đến mua nhé. Tôi vui vẻ nhận lời và chẳng mảy may nghĩ ngợi gì.

Hôm sau đi chợ, không có mẹ chồng và chồng đi cùng, tôi chẳng lăn tăn gì vì cho rằng chỉ đơn giản là cầm tiền thích gì mua đấy, có phải đi xin hay vào rừng kiếm đồ ăn đâu mà khó khăn. Nhưng tôi đã nhầm, đó thực sự là một “trận đồ bát quái” đối với một nàng dâu mới như tôi.

Vừa bước chân vào cổng chợ, tôi đã ngơ ngác trước những tiếng gọi giật giọng. “Ơ, dâu mới đi chợ đấy à?” hay “Vào đây mở hàng cho thím nào!”.

Tôi quay lại, thấy một người phụ nữ trạc tuổi mẹ mình đang đon đả vẫy tay bên mẹt rau. Tôi lúng túng bước tới, miệng lý nhí chào nhưng trong đầu quay cuồng không biết đấy là ai, họ hàng thế nào. Hôm trước chồng tôi dẫn ra chợ, không giới thiệu người này, có lẽ hôm nay họ mới đi bán.

Chưa hết lúng túng tôi lại được người khác mời vào “mua hàng cho mợ”, “mở hàng cho già”. Nỗi sợ hãi xưng hô sai khiến tôi rơi vào cảnh “khóc dở mếu dở”. Đi được vài mét, lại có tiếng hỏi thăm.

Có những cụ già tóc bạc phơ tôi phải gọi bằng cụ, bằng bà, nhưng cũng có những người nhìn khá trẻ lại là vai vế ông, chú trong họ. Khi tôi vào mua hàng rồi gọi sai bị họ “chấn chỉnh” hoặc “nói khéo” ngay.

Thế là chỉ trong vòng ba mươi phút ngắn ngủi, tôi vừa đi vừa căng não nhớ xem người này thuộc nhánh nào, họ ra sao. Sự lóng ngóng, ngập ngừng của tôi nhanh chóng biến thành chủ đề bàn tán.

Ngay chiều hôm đó, tai tôi đã lùng bùng khi nghe vài lời từ hàng xóm truyền tới tai mẹ chồng: “Con dâu nhìn thì ngoan mà ra chợ gặp người lớn cứ lầm lì”. “Con dâu ra chợ sợ tôi bán đắt cho hay sao mà mời không vào mua”, “Dâu mới chẳng thèm chào hỏi và mua hàng của tôi, đi mua của thiên hạ”…

Để tự “cứu” mình khỏi những tình huống khó xử, vào buổi chợ tiếp theo, tôi quyết định bịt kín khẩu trang, đội mũ bảo hiểm che nửa mặt, đeo thêm kính râm. Tôi tự nhủ, cứ che kín mít thế này thì không ai nhận ra mình, mua nhanh bán gọn rồi về là an toàn nhất.

Nhưng người tính không bằng “họ hàng tính”. Các cô, các thím ở chợ quê có một “siêu năng lực” là nhận diện người quen qua dáng đi và chiếc làn nhựa. Khi tôi đang cắm cúi đi qua sạp cá, một giọng nói đanh đá vang lên: “Dâu nhà Hòa đúng không con? Vào mua hộ thím con cá chép về nấu dưa nào”.

Lúc đó, tôi không muốn ăn cá nên đành từ chối qua lớp khẩu trang dày rồi bước đi thật nhanh. Tôi cũng từ chối nhiều lời mời khác vì hôm đó gia đình tôi không có nhu cầu ăn món họ bán.

Tôi đâu biết rằng, hành động từ chối ấy đã châm ngòi cho một cuộc “soi xét”. Người thím họ ấy nói oang oang ở chợ rằng tôi “chảnh chọe”, “bịt mặt kín mít để trốn họ hàng”, rồi thì “mời mua mở hàng cho thím ruột mà mặt lạnh như tiền, không thèm đoái hoài”.

Từ một lời từ chối mua hàng bình thường, tôi bỗng chốc trở thành một nàng dâu thiếu tôn trọng người lớn trong mắt dòng họ.

Mỗi buổi sáng, nhìn chiếc làn đi chợ, tôi lại cảm thấy tim mình đập nhanh vì áp lực. Việc đi chợ vốn là niềm vui, giờ đây trở thành một bài kiểm tra ứng xử mà tôi luôn cầm chắc phần trượt. Tôi sợ những ánh mắt soi xét, sợ những câu mời gọi đầy ẩn ý.

Sau nhiều đêm suy nghĩ, tôi quyết định tìm cho mình một lối thoát. Thay vì xách làn ra khu chợ làng đầy “bẫy” họ hàng, tôi dắt xe máy chạy thẳng ra siêu thị lớn cách nhà 3 cây số.

Ở đó, không ai biết tôi là ai. Tôi có thể thong thả chọn từng miếng thịt, bó rau, nhìn rõ giá cả niêm yết mà không phải lo nghĩ xem người bán hàng là chú hay thím, cũng không phải gượng ép mua những món đồ mình không có nhu cầu chỉ để “vừa lòng họ hàng”.

Biết rằng giải pháp này chỉ là trốn tránh tạm thời, nhưng ít nhất, nó cho tôi một khoảng thở bình yên trong những tháng ngày đầu làm dâu đầy bỡ ngỡ.

Tôi tự nhủ, thời gian còn dài, tôi sẽ học cách làm quen với dòng họ dần dần qua các dịp giỗ chạp, lễ Tết. Còn hiện tại, xin cho tôi được làm một người mua hàng bình thường ở siêu thị, để trút bỏ bớt những áp lực vô hình từ hai chữ “họ hàng” nơi góc chợ quê.

The post Ra ngõ gặp… họ hàng: Áp lực của nàng dâu mới mỗi lần đi chợ quê appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Đọc bài viết “Tưởng đi du lịch để đại gia đình gần nhau hơn, ai ngờ lại ‘xa cách’ vì tờ hóa đơn”, tôi nhớ về một câu chuyện của chính gia đình mình. Dù chuyện gia đình tôi có phần trái ngược, nhưng lại có cái kết tương tự khi có chuyến đi đầy mệt mỏi, thiếu trải nghiệm và chẳng vui vẻ.

Hè năm đó, đại gia đình tôi gồm 5 gia đình nhỏ với tổng cộng 20 người lên kế hoạch cho một chuyến du lịch biển từ sớm. Sau cú sốc giá cả “trên trời” ở khu du lịch vào mùa hè năm trước, cả nhà họp bàn và thống nhất một “chiến lược” mới nghe có vẻ… kinh tế: “Mang cả căn bếp đi theo”.

Trước ngày khởi hành, căn bếp của gia đình tôi như biến thành một xưởng chế biến thực phẩm cho một bếp ăn tập thể. Nào thịt kho, giò chả, gà rang muối, thịt nướng, ruốc, thậm chí cả nước mắm, rau củ đều được chuẩn bị, đóng hộp, hút chân không rồi cho vào từng thùng xốp cẩn thận.

Ai cũng hả hê, tự hào vì nghĩ rằng đã “cao tay” hơn các nhà hàng chặt chém, vừa đảm bảo vệ sinh, vừa tiết kiệm được cả chục triệu đồng.

Ngày đầu tiên của chuyến đi thật sự rất vui. Cả nhà cùng quây quần ăn bữa cơm nhà bên bờ biển, gió mát, đồ ăn đầy đặn, bảo đảm vệ sinh… ai cũng cảm giác như đang cắm trại vậy. Nhưng đến ngày thứ hai, mọi chuyện bắt đầu khác hẳn.

Dưới cái nắng nóng gay gắt của miền biển dù đã cố gắng giữ kỹ, thức ăn bắt đầu có mùi lạ. Tủ lạnh ở khách sạn thì bé không thể chứa hết cả cái nhà bếp di động. “Bỏ thì thương, vương thì tội”, người lớn trong nhà đành bấm bụng ăn nốt cho đỡ phí.

Hậu quả là ngay chiều hôm đó, hai bác và một đứa cháu nhỏ bắt đầu có triệu chứng đau bụng, phải uống thuốc và ở lì trong phòng khách sạn.

Cả chuyến đi, thay vì thong dong tận hưởng làn nước mát, ngắm cảnh, trải nghiệm các điểm tham quan, người lớn lại rơi vào vòng xoáy của “cơm áo gạo tiền” với ăn gì hôm nay để đỡ trùng bữa trước.

Vừa ăn sáng xong mọi người đã phải nhấp nhổm lo trưa ăn gì. Trưa ăn xong tranh thủ chợp mắt nghỉ ngơi lại đắn đo lo bữa tối. Cả chuyến đi chỉ thấy mặt ai cũng cau có vì áp lực bếp núc.

Trẻ con thì bắt đầu than vãn. Đang ở vùng biển mà ngày nào cũng chỉ quanh quẩn với mấy món mang từ nhà. Chúng còn bảo, nếu cứ thế này thì có khi cứ ở nhà, mua cái bể bơi rồi hoà muối vào bơi là thành biển. Vì đến giờ ăn cơm thì vẫn cứ mấy món của nhà chứ nào có được ăn mực, ăn tôm đâu…

Thấy tình hình có vẻ không ổn, một bác lớn tuổi nhất nhà tuyên bố “phá sản” chiến lược tiết kiệm để ăn toàn hải sản cho đã. Mấy người vào thử một nhà hàng xem thực đơn hải sản mà hoa mắt vì một cân ghẹ hấp chín gần 1 triệu tuỳ loại, mực thì rẻ hơn nhưng cũng tầm nửa triệu một cân, tôm cũng tầm giá như vậy.

Tính ra một mâm cũng phải gần 3 triệu khiến ai cũng lắc đầu vì đắt quá. Thế rồi phương án khác được thay thế, đó là tự đi chợ mua đồ tươi ngon cho rẻ rồi thuê người đến nấu.

Quả thật, hải sản ở chợ tươi ngon, chi phí cũng rẻ hơn so với ở nhà hàng sang trọng. Ăn xong, ai cũng hả hê vì cho rằng mình khôn ngoan, lựa chọn đúng và mai lại tiếp tục như vậy.

Nhưng rồi chúng tôi nhận ra cái giá phải trả là thời gian. Phải mất cả tiếng đồng hồ lặn lội ra chợ, thuê xe điện đi, mặc cả, lựa từng con ghẹ, rồi lại chờ đợi người ta nấu nướng… Quỹ thời gian nghỉ ngơi ít ỏi cứ thế trôi đi.

Rồi ý kiến người này người kia lại cho rằng đồ ăn mang đi cũng là tiền mua mà không ăn thì lãng phí, vẫn phải mang đi ăn kèm. Nhưng mang ra ăn thì chẳng ai động đũa vì chỉ cần nhìn thôi đã ngán, lại mất công mang về.

Đêm cuối trên bãi biển, mọi người nhận ra đại gia đình chưa có một tấm ảnh chụp đầy đủ vì người nọ người kia bận đi chợ, lo bữa ăn. Nhìn những gương mặt mệt mỏi vì mấy ngày liền lo bữa ăn cho 20 người lúc nào cũng chỉ muốn đi ngủ sớm khiến chuyến du lịch đã tan biến từ lúc nào chả ai hay.

Rồi cứ nghĩ tiết kiệm nên chuẩn bị thật nhiều đồ ăn từ nhà lại thành thừa và lãng phí. Chúng tôi đã tiết kiệm được một khoản tiền, nhưng lại đánh mất cái quý giá nhất của một chuyến đi: sự thư giãn và những trải nghiệm trọn vẹn.

Từ chuyến đi “nhớ đời” này, chúng tôi nhận ra du lịch là để nghỉ ngơi, gắn kết mọi người trong gia đình chứ không phải để lo lắng từng bữa ăn.

Thay vì vắt óc tiết kiệm bằng mọi giá, mọi người nên dành thời gian tìm hiểu trước những địa điểm ăn uống hợp lý, vừa túi tiền nhưng vẫn đủ tiêu chuẩn vệ sinh. Chỉ khi thoải mái về cả sức khỏe lẫn tinh thần, chuyến đi mới thực sự là món quà ý nghĩa cho cả gia đình.

The post Mang cả căn bếp đi du lịch: Tưởng khôn ngoan, hóa ra mất nhiều hơn được appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

 Có những điều càng đi xa, con người càng thấy gần. Có những giá trị càng bước vào thời hiện đại, càng chứng tỏ sức sống bền bỉ của mình. Gia đình là một giá trị như thế. Trong đời sống Việt Nam, gia đình không chỉ là nơi con người sinh ra, lớn lên, được chở che bằng cơm áo và vòng tay. Gia đình còn là ký ức đầu tiên về tiếng ru, bữa cơm, nếp nhà, lời dạy của ông bà cha mẹ; là nơi mỗi người học cách thương yêu, nhường nhịn, biết ơn, chịu trách nhiệm; là mảnh đất đầu tiên gieo vào tâm hồn mỗi người hạt giống của lòng nhân ái, sự thủy chung và tình yêu quê hương, đất nước.

Bởi vậy, khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm viết rằng, trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người Việt Nam, gia đình là nơi neo giữ ký ức, bồi đắp nhân cách, nâng đỡ con người trước những thăng trầm của cuộc sống, đó không chỉ là một nhận định chính trị, văn hóa, mà còn chạm tới miền sâu nhất trong trải nghiệm sống của mỗi người.

Ai trong đời cũng có thể đi qua những thành công, thất bại, những đổi thay của thời cuộc, nhưng sau cùng, điều làm con người đứng vững nhiều khi không phải những gì lớn lao, mà là ánh đèn trong căn nhà cũ, lời mẹ dặn, dáng cha ngồi lặng, mâm cơm có người chờ, một tiếng gọi “về nhà” đủ làm dịu đi bao giông gió.

Từ nếp nhà đến vận nước

Trong tâm thức người Việt, gia đình chưa bao giờ là một đơn vị khép kín, tách rời khỏi cộng đồng và đất nước. Từ nếp nhà, gia phong đến đạo lý thờ cúng tổ tiên; từ tình mẫu tử, tình phụ tử đến tình làng nghĩa xóm, nghĩa đồng bào, gia đình luôn nối dài ra dòng họ, quê hương, Tổ quốc.

Một con người biết kính trọng ông bà, cha mẹ sẽ dễ biết ơn nguồn cội. Một đứa trẻ được dạy yêu thương trong gia đình sẽ lớn lên với khả năng cảm thông trước nỗi đau của người khác. Một mái nhà có kỷ cương, trách nhiệm, sẻ chia sẽ góp thêm cho xã hội những công dân tử tế.

Ở chiều sâu ấy, gia đình chính là tế bào của xã hội, nhưng không phải theo nghĩa khô cứng của một khái niệm quen thuộc. Gia đình là nơi xã hội bắt đầu có hình hài cụ thể nhất. Nếu một đất nước được xây nên bằng thể chế, kinh tế, khoa học, công nghệ, hạ tầng… thì phẩm chất của đất nước ấy lại được nuôi dưỡng từ từng mái nhà. Không thể có một xã hội nhân ái nếu trong gia đình thiếu yêu thương. Không thể có một cộng đồng văn minh nếu trong gia đình bạo lực, vô cảm, thực dụng lấn át đối thoại và trách nhiệm. Không thể có một dân tộc mạnh mẽ nếu những giá trị căn cốt của nếp nhà, gia phong, hiếu nghĩa, thủy chung bị xem nhẹ.

Điều đáng suy ngẫm trong bức thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là cách nhìn về phát triển đất nước không chỉ bằng những thước đo vật chất. Tăng trưởng kinh tế, công trình hiện đại, thành tựu khoa học, công nghệ là rất quan trọng, nhưng sự phát triển còn phải được đo bằng chất lượng con người, chiều sâu văn hóa, sự yên ấm của từng cặp vợ chồng, con cái, từng mái nhà và lòng nhân ái của cộng đồng. Đó là cách nhìn rất nhân văn, đặt con người vào trung tâm của phát triển, đặt hạnh phúc gia đình vào chiều sâu của tiến bộ xã hội.

Một quốc gia có thể đi nhanh bằng công nghệ, thị trường, đô thị, hạ tầng; nhưng muốn đi bền vững, quốc gia ấy cần những gia đình vững vàng về đạo lý, giàu tình thương, có khả năng trao truyền giá trị giữa các thế hệ. Trong căn nhà nhỏ của mỗi người dân, vận nước không phải điều xa vời. Vận nước có trong cách cha mẹ dạy con trung thực, trong cách con cháu kính trọng người già, trong sự bình đẳng và sẻ chia giữa vợ chồng, trong khả năng các thế hệ lắng nghe nhau thay vì áp đặt hay xa cách. Giữ gia đình, vì thế, chính là giữ nền móng văn hóa và sức mạnh trường tồn của dân tộc.

Giá trị bất biến giữa những đổi thay

Hai mươi lăm năm Ngày Gia đình Việt Nam cũng là hai mươi lăm năm đất nước chuyển mình mạnh mẽ. Đời sống vật chất được nâng lên, không gian sống thay đổi, cách con người làm việc, giao tiếp, học tập cũng khác trước rất nhiều. Những căn nhà truyền thống nhiều thế hệ đang nhường chỗ cho các gia đình hạt nhân ở đô thị. Những bữa cơm đông đủ đôi khi bị chia nhỏ bởi công việc, lịch học, nhịp sống gấp gáp. Công nghệ đưa thế giới vào từng chiếc điện thoại, nhưng cũng có lúc kéo các thành viên trong gia đình ra xa nhau, mỗi người một màn hình, một dòng thông tin, một nỗi cô đơn thầm lặng.

Kinh tế thị trường, đô thị hóa, di cư lao động, già hóa dân số, áp lực mưu sinh, cạnh tranh nghề nghiệp đang tác động từng ngày đến đời sống gia đình. Có những đứa trẻ lớn lên thiếu vắng cha mẹ vì cha mẹ phải đi làm ăn xa. Có những người già cô quạnh trong căn nhà đủ tiện nghi nhưng thiếu tiếng chuyện trò. Có những cặp vợ chồng bị cuốn vào vòng xoáy cơm áo đến mức quên mất việc chăm sóc cảm xúc của nhau. Có những gia đình tưởng như đầy đủ vật chất nhưng lại thiếu điều căn bản nhất: Sự lắng nghe.

Bức thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thẳng thắn chỉ ra những điều đáng lo không chỉ là khó khăn vật chất, mà là sự thưa vắng đối thoại, phai nhạt nếp nhà, thuần phong mỹ tục; suy giảm đạo đức gia đình, khoảng cách giữa các thế hệ, những tổn thương do bạo lực, xâm hại, vô cảm và lối sống thực dụng. Nhìn thẳng vào những vấn đề ấy là cần thiết, bởi yêu gia đình không có nghĩa là chỉ nói về những điều êm đẹp. Yêu gia đình còn là dám nhận diện những vết rạn, những tổn thương, những nguy cơ âm thầm làm hao mòn nền tảng đạo đức và hạnh phúc của con người.

Nhưng chính trong những đổi thay ấy, các giá trị bền vững của gia đình lại càng cần được khẳng định. Hiếu kính với ông bà, cha mẹ; yêu thương, chăm sóc con trẻ; vợ chồng thủy chung, bình đẳng, sẻ chia; các thế hệ biết lắng nghe, tôn trọng, nâng đỡ nhau, đó không phải là những khẩu hiệu cũ kỹ. Đó là những điều giản dị nhưng không bao giờ lỗi thời. Một xã hội càng hiện đại càng cần lòng nhân ái. Một nền kinh tế càng phát triển càng cần đạo đức. Một đời sống càng nhiều tiện nghi càng cần sự ấm áp thật sự giữa người với người.

Gia đình hiện đại có thể không giống gia đình truyền thống về hình thức tổ chức, không gian sống, vai trò kinh tế hay cách giao tiếp. Nhưng gia đình hiện đại không thể đánh mất phần cốt lõi đã làm nên gia đình Việt Nam: Tình nghĩa, trách nhiệm, thủy chung, kỷ cương, hiếu đạo, lòng yêu nước bắt đầu từ tình yêu những người thân thuộc nhất. Truyền thống không phải là thứ để trưng bày, cũng không phải chiếc áo quá chật buộc đời sống hôm nay phải mặc lại nguyên vẹn. Truyền thống cần được làm mới bằng bình đẳng, tôn trọng, đối thoại, bằng việc bảo vệ trẻ em, tôn trọng phụ nữ, phụng dưỡng người cao tuổi, bảo đảm để mọi thành viên được sống trong yêu thương và an toàn.

Ngày của những mái ấm và cả những phận người chưa có nơi trở về

Điểm rất xúc động trong bức thư là khi nói về gia đình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ hướng tới những mái nhà đủ đầy, yên ấm, mà còn nhắc chúng ta quan tâm hơn đến trẻ em vô gia cư, lang thang, cơ nhỡ, mồ côi, không nơi nương tựa và những phận người chưa có mái ấm để trở về. Chính ở đó, tinh thần nhân văn của Ngày Gia đình Việt Nam được mở rộng đến tận cùng ý nghĩa của nó.

Bởi nói đến gia đình mà chỉ nghĩ đến niềm vui sum họp của những người có nhà để về thì chưa đủ. Ngày Gia đình cũng phải là ngày chúng ta nhớ đến những em nhỏ chưa từng có một bữa cơm gia đình đúng nghĩa; những đứa trẻ lớn lên trong mái ấm tình thương, trong trung tâm bảo trợ, trong sự cưu mang của cộng đồng; những người già neo đơn; những người yếu thế đi qua đời sống với khát vọng rất đỗi bình thường là được yêu thương, được gọi ai đó là người thân, được có một nơi để trở về.

Một xã hội văn minh không chỉ được nhận diện qua những tòa nhà cao, những con đường rộng, những chỉ số tăng trưởng, mà còn qua cách xã hội ấy đối xử với những người dễ bị tổn thương nhất. Khi bức thư nhắc đến các mô hình mái ấm tình thương, bảo trợ xã hội, gia đình thay thế, nhận con nuôi, “con nuôi đồn biên phòng”, “con nuôi công an xã” và các hình thức hỗ trợ phù hợp, đó là lời kêu gọi trách nhiệm không chỉ với Nhà nước, các tổ chức xã hội, mà với từng cộng đồng, từng con người. Hơi ấm gia đình, trong nhiều trường hợp, không chỉ đến từ huyết thống, mà còn đến từ lòng nhân ái, từ sự chở che, từ bàn tay đưa ra đúng lúc.

Ở phương diện ấy, gia đình không còn chỉ là quan hệ ruột thịt. Gia đình trở thành một giá trị xã hội, một năng lực yêu thương của cộng đồng. Khi một em nhỏ mồ côi được nhận nuôi, được đến trường, được bảo vệ khỏi bạo lực, xâm hại, được lớn lên lành mạnh, đó là một mái ấm được thắp lên. Khi một người già cô đơn được chăm sóc, một phụ nữ bị bạo lực được bảo vệ, một đứa trẻ lang thang được đưa về nơi an toàn, đó cũng là gia đình theo nghĩa nhân văn nhất. Ngày Gia đình Việt Nam vì thế không chỉ là ngày của hoa, của lời chúc, của những bức ảnh sum vầy, mà còn là ngày đánh thức trách nhiệm xã hội trước những khoảng trống cần được lấp đầy bằng tình thương và chính sách.

Sự quan tâm của người đứng đầu Đảng, Nhà nước tới mỗi gia đình Việt Nam thể hiện rõ trong từng lớp nghĩa của bức thư. Đó là sự quan tâm tới truyền thống và hiện đại, tới từng mái nhà và cả quốc gia, tới những gia đình đủ đầy và những thân phận thiệt thòi, tới hạnh phúc riêng tư và nền tảng văn hóa chung của dân tộc. Bức thư không nói về gia đình như một khái niệm trang trọng xa xôi, mà như một phần máu thịt của đời sống, nơi mọi chủ trương phát triển sau cùng phải tìm thấy ý nghĩa trong sự bình an, tiến bộ, hạnh phúc của con người.

Trong vận hội mới của đất nước, khi Việt Nam đang đứng trước những thời cơ phát triển lớn, gia đình càng cần được nhìn nhận như một nguồn lực đặc biệt. Nguồn lực ấy không nằm trong lòng đất, không đo đếm bằng máy móc, nhưng hiện diện trong phẩm chất con người, trong kỷ luật nội tâm, trong lòng yêu nước, trong năng lực sáng tạo, trong ý chí vượt khó được hun đúc từ nếp nhà. Một đất nước muốn hùng cường cần những con người có tri thức, bản lĩnh, nhân cách. Mà nhân cách ấy, trước khi được nhà trường, xã hội, công nghệ bồi đắp, đã được gieo mầm từ gia đình.

Giữ gia đình không có nghĩa là níu giữ quá khứ. Giữ gia đình là làm cho những giá trị tốt đẹp của quá khứ tiếp tục sống trong hiện tại và soi sáng tương lai. Giữ gia đình là để trong nhịp sống số hóa, con người vẫn biết nhìn vào mắt nhau mà trò chuyện. Giữ gia đình là để trong kinh tế thị trường, con người không đánh mất tình nghĩa. Giữ gia đình là để trong đô thị hóa, di cư, biến động nghề nghiệp, mỗi người vẫn có một điểm tựa tinh thần. Giữ gia đình là giữ văn hóa, giữ đạo đức, giữ sức mạnh mềm sâu xa nhất của dân tộc Việt Nam.

Từ bức thư nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, có thể cảm nhận một thông điệp giản dị mà thấm thía: Chăm lo cho gia đình chính là chăm lo cho tương lai đất nước. Mỗi mái nhà bình an thêm một chút, xã hội sẽ ấm áp thêm một chút. Mỗi đứa trẻ được yêu thương thêm một chút, tương lai sẽ lành mạnh thêm một chút. Mỗi người già được kính trọng, mỗi người phụ nữ được tôn trọng, mỗi người yếu thế được chở che, phẩm giá của cộng đồng sẽ được nâng lên.

Và có lẽ, sau mọi điều lớn lao, gia đình vẫn trở về với những việc rất nhỏ mỗi ngày: Một lời hỏi han, một bữa cơm chung, một lần biết lắng nghe, một thái độ bao dung, một sự sẻ chia trách nhiệm, một cái nắm tay khi người thân mệt mỏi. Chính những điều nhỏ ấy làm nên nếp nhà. Chính nếp nhà làm nên văn hóa. Chính văn hóa làm nên sức mạnh trường tồn của dân tộc.

The post Giữ nếp nhà, giữ sức mạnh trường tồn dân tộc appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Tối 28.6, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Khánh Hòa (46 Trần Phú, phường Nha Trang), đã diễn ra Lễ bế mạc Ngày hội Gia đình Việt Nam 2026.

Sau 4 ngày (từ 25 – 28.6) diễn ra với nhiều hoạt động sổi nổi, thiết thực và đầy ý nghĩa, Ngày hội Gia đình Việt Nam 2026 đã để lại nhiều kỷ niệm đẹp với các đoàn tham gia.

Những hoạt động ý nghĩa đó đã góp phần khơi dậy những giá trị văn hóa đặc sắc của gia đình Việt, phát huy những giá trị tốt đẹp trong thời đại mới, nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vị trí, vai trò của gia đình trong sự phát triển bền vững, phồn vinh của đất nước.

Phát biểu bế mạc Ngày hội, bà Nguyễn Hằng Nga – Giám đốc Trung tâm Triển lãm Văn hóa – Nghệ thuật Việt Nam khẳng định: Ngày hội gia đình được tổ chức hằng năm nhằm thể thiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và của toàn xã hội đối với gia đình.

Đồng thời là dịp tôn vinh những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam và là diễn đàn văn hóa để các địa phương, đơn vị giao lưu, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm trong công tác xây dựng gia đình văn hóa, phát triển đời sống văn hóa ở cơ sở, lan tỏa những chuẩn mực tốt đẹp trong cộng đồng.

Thông qua các lễ hội, không gian trưng bày sách, sản phẩm thủ công, sản phẩm OCOP cùng các hoạt động giao lưu nghệ thuật…, Ngày hội đã mang đến cho công chúng những góc nhìn sinh động về đời sống gia đình Việt Nam, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của gia đình trong đời sống xã hội, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện.

“Qua Ngày hội lần này, chúng ta càng nhận thức sâu sắc hơn rằng xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội.

Mỗi gia đình hạnh phúc sẽ góp phần tạo nên một cộng đồng hạnh phúc; mỗi cộng đồng vững mạnh sẽ góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, phát triển bền vững”, bà Nga nhấn mạnh.

Thay mặt Ban tổ chức, bà Nguyễn Hằng Nga cảm ơn sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ VHTTDL, sự giúp đỡ, hỗ trợ nhiệt tình của lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa và các đơn vị liên quan, góp phần làm nên thành công chung của Ngày hội.

 “Khép lại Ngày hội Gia đình Việt Nam 2026, những hình ảnh đẹp về tình thân, sự sẻ chia, gắn kết và những giá trị nhân văn tốt đẹp của gia đình Việt Nam sẽ tiếp tục lan tỏa.

Và từ những thông điệp ý nghĩa của Ngày hội, mỗi chúng ta sẽ càng thêm trân trọng mái ấm gia đình, cùng chung tay xây dựng gia đình Việt Nam ngày càng no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh; góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc…”, bà Hằng Nga nhấn mạnh.

Ngày hội không chỉ là dịp tôn vinh, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam mà còn góp phần quảng bá hình ảnh điểm đến Nha Trang – Khánh Hòa văn minh, thân thiện, mang đến không khí sôi động cho người dân và du khách.

Kết thúc Ngày hội, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tặng Bằng khen cho 8 đoàn tham gia gồm: Ninh Bình, Thanh Hóa, Đắk Lắk, Gia Lai, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau và Khánh Hòa; Ban tổ chức Ngày hội Gia đình Việt Nam năm 2026 cũng tặng Giấy khen cho một số đơn vị có nhiều đóng góp cho thành công chung của Ngày hội.

Ngay sau phần tổng kết, trao thưởng là chương trình nghệ thuật do Trung tâm Văn hóa tỉnh Khánh Hòa phối hợp với CLB Phụ nữ Việt kết nối muôn phương, các CLB ca nhạc, nhóm nhảy… trên địa bàn biểu diễn, mang đến những tiết mục nghệ thuật đầy sôi động, thu hút đông đảo người dân và du khách.

The post Bế mạc Ngày hội Gia đình Việt Nam 2026 appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Đây là hoạt động nằm trong chuỗi kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28.6.2001 – 28.6.2026), qua đó, khẳng định vai trò và giá trị bền vững của gia đình trong đời sống xã hội.

Tham dự Hội thảo có: Nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân; Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam Lê Văn Lợi; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thuỷ.

Cùng tham dự có: Cục trưởng Cục Văn hoá cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ VHTTDL) Ninh Thị Thu Hương; Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) Nguyễn Đình Tuấn…

Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS Lê Văn Lợi, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh: “Quan điểm về gia đình và xây dựng gia đình theo tư tưởng Hồ Chí Minh đã được khẳng định trong Chỉ thị 06-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng gia đình trong tình hình mới.

Đồng thời, tiếp tục được nhấn mạnh trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, với yêu cầu “xây dựng gia đình Việt Nam ấm no, hạnh phúc, tiến bộ và văn minh”; trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV với yêu cầu “xây dựng văn hóa gia đình, nhà trường và xã hội nhằm bảo vệ, gìn giữ thuần phong mỹ tục, tinh thần tương thân, tương ái, đoàn kết, nghĩa tình, trọng đạo lý, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại”.

Xây dựng gia đình hạnh phúc được xác định là vấn đề hệ trọng của dân tộc, bởi đây là nền tảng để xây dựng xã hội hạnh phúc. Công tác xây dựng gia đình vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển bền vững đất nước.

Những năm gần đây, Việt Nam đang trải qua những biến đổi sâu sắc về kinh tế – xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Vì vậy, gia đình Việt Nam cũng đang chuyển mình mạnh mẽ về quy mô, chức năng, quan hệ và hệ giá trị, vừa thích ứng với bối cảnh mới với những cơ hội mới, vừa đối diện với nhiều thách thức chưa từng có.

Bên cạnh những vấn đề gia đình còn tồn tại như: bạo lực gia đình, bất bình đẳng giới trong phân công lao động, khoảng cách thế hệ, áp lực kinh tế – việc làm… gia đình Việt Nam cũng đang đối mặt với những thách thức mới mang tính cấu trúc.

Quy mô gia đình thu nhỏ trong khi tốc độ già hóa nhanh làm gia tăng áp lực chăm sóc và an sinh. Chuyển đổi số và môi trường trực tuyến làm thay đổi cách giao tiếp, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm gắn kết gia đình và lệch chuẩn giá trị. Di cư và đô thị hóa khiến gia đình ngày càng phân tán, giảm sự kết nối trực tiếp giữa các thành viên. Cùng với đó, xu hướng cá nhân hóa làm gia tăng khác biệt, thậm chí xung đột thế hệ và làm suy yếu các ràng buộc truyền thống.

GS.TS Lê Văn Lợi khẳng định: “Một quốc gia không thể thịnh vượng nếu những tế bào của nó đang yếu đi. Vì thế, những biến đổi này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái định hình vai trò của gia đình và đổi mới chính sách, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về gia đình để gia đình thích ứng hiệu quả với bối cảnh mới”.

GS.TS Lê Văn Lợi đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ giữa Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ VHTTDL) và Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) trong việc tổ chức Hội thảo. Đồng thời, ông tin tưởng Hội thảo sẽ mang lại những luận cứ sâu sắc, thiết thực cho việc hoàn thiện chính sách về gia đình Việt Nam trong bối cảnh mới.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của gia đình trong mọi giai đoạn phát triển của đất nước, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thuỷ khẳng định: “Sự bền vững của gia đình có quan hệ trực tiếp với sự bền vững của xã hội; chất lượng của gia đình có ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng nguồn nhân lực và tương lai phát triển của đất nước”.

Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ, trong giai đoạn đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, gia đình Việt Nam đang đứng trước những thay đổi có tính bước ngoặt.

Những biến đổi về cơ cấu dân số, mô hình cư trú, phương thức lao động, điều kiện sống, môi trường truyền thông và hệ giá trị xã hội đang tác động sâu sắc đến đời sống gia đình. Những biến đổi này phản ánh xu thế phát triển tất yếu, không chỉ làm thay đổi hình thức tổ chức gia đình mà còn tác động trực tiếp đến việc thực hiện các chức năng cốt lõi của gia đình như giáo dục, chăm sóc, bảo vệ, gắn kết các thế hệ và lưu giữ bản sắc văn hóa…

Nhiều vấn đề mới đang đặt ra như: Già hóa dân số; mức sinh thấp tại nhiều địa phương; áp lực cân bằng giữa công việc và gia đình; sự gia tăng ly hôn; tăng khoảng cách thế hệ và những khác biệt về giá trị, lối sống; sự suy giảm tương tác trực tiếp giữa các thành viên trong gia đình; tác động của môi trường số đối với các mối quan hệ gia đình và quá trình hình thành nhân cách của trẻ…

Từ góc độ quản lý nhà nước, vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là ứng phó với những thay đổi đang diễn ra, mà quan trọng hơn là nhận diện đúng xu hướng phát triển của gia đình Việt Nam. Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy đề nghị các nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu tập trung thảo luận 4 nhóm vấn đề trọng tâm nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho công tác hoạch định chính sách về gia đình.

Trong đó, cần nhận diện đầy đủ những biến đổi của gia đình Việt Nam qua các thời kì, làm rõ tác động của công nghiệp hóa, đô thị hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Hội thảo cũng cần phân tích ảnh hưởng của các xu hướng này đối với chức năng gia đình, sự phát triển con người, gắn kết xã hội và việc bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc.

Bên cạnh đó, Hội thảo cần dự báo những thách thức mới mà gia đình Việt Nam sẽ đối mặt trong thời gian tới, đồng thời đề xuất các giải pháp xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, góp phần phát triển con người toàn diện trong giai đoạn mới.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy tin tưởng Hội thảo sẽ cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần hoàn thiện chính sách về gia đình, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Hội thảo đã nhận được nhiều tham luận tâm huyết từ các nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu, tập trung vào những vấn đề nổi bật của gia đình Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Các đại biểu được lắng nghe nhiều tham luận chuyên sâu như: Xu hướng gia đình một số nước trong 60 năm (1956 – 2025) và bài học với Việt Nam để phát triển gia đình và con người bền vững thế kỉ XXI; Chính sách gia đình vì mục tiêu phát triển bền vững ở Việt Nam; Di cư và biến đổi gia đình ở Việt Nam trong bối cảnh xã hội chuyển đổi; Già hóa dân số ở Việt Nam và những vấn đề đặt ra đối với gia đình trong chăm sóc người cao tuổi…

Tại Hội thảo, các chuyên gia nhận định, gia đình Việt Nam đang đứng trước nhiều biến đổi sâu sắc trong bối cảnh hiện đại, vừa có thêm cơ hội phát triển, vừa đối mặt với không ít thách thức mới. Dù mô hình và quan hệ gia đình thay đổi theo thời gian, gia đình vẫn giữ vai trò nền tảng trong việc hình thành nhân cách, giáo dục đạo đức, gìn giữ bản sắc văn hóa và phát triển nguồn nhân lực cho đất nước.

Theo các chuyên gia, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh đặt trong chiến lược phát triển con người và phát triển bền vững quốc gia là điều cần thiết.

Bên cạnh việc hoàn thiện chính sách, cần tăng cường truyền thông, giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng làm cha mẹ, thúc đẩy bình đẳng giới, chăm sóc người cao tuổi và bảo vệ trẻ em… Đồng thời, cần chủ động thích ứng với già hóa dân số, tác động của môi trường số và những biến đổi xã hội để củng cố sự gắn kết, phát huy giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam.

The post Gia đình Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong kỷ nguyên số appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Bắt đầu từ những nếp nhà

Ở nhiều vùng quê Quảng Nam trước đây và nay là thành phố Đà Nẵng, nhà thờ tộc không chỉ là nơi con cháu tìm về trong những ngày giỗ chạp, lễ tết mà còn là không gian gìn giữ gia phong, lưu truyền truyền thống hiếu học và kết nối các thế hệ trong dòng họ. Nhiều năm qua, phong trào xây dựng tộc họ văn hóa đã trở thành một nét sinh hoạt quen thuộc, góp phần bồi đắp những giá trị nền tảng từ gia đình và cộng đồng.

Trước thời điểm sáp nhập, cả Đà Nẵng và Quảng Nam đều duy trì phong trào xây dựng tộc họ văn hóa theo hướng bài bản, có chiều sâu. Các dòng họ được công nhận đều phải đáp ứng những tiêu chí cụ thể gắn với các giá trị cốt lõi của đời sống cộng đồng. Nhiều tộc họ lập quỹ khuyến học để động viên con em học tập, tiếp nối truyền thống hiếu học; đồng thời phát huy tinh thần tương thân tương ái, hỗ trợ nhau phát triển kinh tế, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn và tích cực tham gia các phong trào tại địa phương.

Tiếp nối nền tảng ấy, Kế hoạch xây dựng “Tộc văn hóa” giai đoạn 2026- 2030 vừa được thành phố ban hành tiếp tục đặt gia đình và dòng tộc vào vị trí quan trọng trong việc xây dựng đời sống tinh thần của cộng đồng. Mục tiêu của kế hoạch là gìn giữ truyền thống của mỗi gia tộc, đồng thời giáo dục con cháu ý thức hướng về cội nguồn, sống nghĩa tình, tôn trọng gia phong, xây dựng nếp sống văn minh và góp phần bảo tồn những nét đẹp văn hóa làng quê trong quá trình đô thị hóa.

Từ những mối liên kết huyết thống và sự gắn bó giữa các thế hệ, những giá trị tốt đẹp được lan tỏa rộng hơn, góp phần củng cố khối đoàn kết dân cư và xây dựng nếp sống văn minh.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 70% lượt tộc họ xây dựng quy ước dòng tộc; riêng khu vực đồng bằng và đô thị có từ 55% lượt tộc họ trở lên được công nhận danh hiệu “Tộc văn hóa”. Các tiêu chí đánh giá tập trung vào việc vận động con cháu chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế; tham gia xây dựng đời sống văn hóa; phát triển các mô hình tự quản dòng tộc và đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng.

Nhìn rộng hơn, xây dựng “Tộc văn hóa” là cách gìn giữ một thiết chế truyền thống đã gắn bó lâu đời với đời sống người Việt, đồng thời nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp từ gốc rễ gia đình để lan tỏa vào đời sống xã hội hôm nay.

Để văn hóa hiện diện trong đời sống hằng ngày

Từ những nề nếp được vun đắp trong mỗi gia đình, dòng họ, Đà Nẵng kỳ vọng tạo dựng nền tảng rộng hơn cho sự phát triển của cộng đồng. Cùng với Kế hoạch xây dựng “Tộc văn hóa”, UBND thành phố cũng ban hành Kế hoạch thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” năm 2026, hướng tới mục tiêu tạo chuyển biến rõ nét trong việc xây dựng nếp sống văn minh, hình thành môi trường sống nhân văn, lành mạnh và hiện đại gắn với phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.

Điểm đáng chú ý là thành phố yêu cầu phát triển phong trào theo hướng thực chất, tránh chạy theo hình thức hay thành tích. Việc nâng cao chất lượng các danh hiệu văn hóa phải gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc dân tộc, đồng thời huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội để mở rộng cơ hội thụ hưởng văn hóa cho người dân.

Các nội dung của phong trào được triển khai đồng bộ với chương trình xây dựng “Tộc văn hóa” giai đoạn 2026-2030. Thành phố tiếp tục đẩy mạnh thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội; tăng cường quản lý, tổ chức lễ hội theo quy định; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu về lễ hội truyền thống Đà Nẵng phục vụ công tác quản lý, tra cứu và quảng bá.

Những năm qua, đời sống văn hóa trên địa bàn thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân. Tuy nhiên, mức độ tiếp cận và thụ hưởng các hoạt động văn hóa vẫn còn khoảng cách giữa khu vực đô thị và nông thôn, giữa đồng bằng với miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, các kế hoạch xây dựng “Tộc văn hóa” và thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được kỳ vọng sẽ góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW trên địa bàn thành phố. Mục tiêu hướng tới không chỉ là xây dựng môi trường sống giàu bản sắc mà còn phát huy vai trò của văn hóa như một nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển bền vững.

Đến năm 2030, Đà Nẵng phấn đấu có trên 90% gia đình, thôn, tổ dân phố đạt chuẩn văn hóa; các xã, phường, đặc khu đạt chuẩn phát triển văn hóa toàn diện; đồng thời tiếp tục nhân rộng mô hình tộc họ văn hóa. Từ những nếp nhà gìn giữ gia phong đến các khu dân cư văn minh, Đà Nẵng kỳ vọng bồi đắp một nền tảng văn hóa bền vững cho sự phát triển lâu dài của thành phố, nơi các giá trị gia đình tiếp tục được nuôi dưỡng và lan tỏa trong đời sống cộng đồng.

The post Từ gia phong đến đô thị văn minh appeared first on Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.