Địa Tạng Phi Lai Tự tọa lạc tại xã Thanh Bình, tỉnh Ninh Bình (thuộc huyện Thanh Liêm, Hà Nam cũ), cách trung tâm Hà Nội khoảng 70km. Ngôi chùa nằm trong lòng dãy núi Phi Lai với thế “tọa sơn hướng thủy”, hai bên là thế “tả Thanh Long – hữu Bạch Hổ”, sự hòa quyện giữa kiến trúc và thiên nhiên tạo nên một không gian tĩnh tại. Nơi đây hiếm khi bị khuấy động bởi những âm thanh ồn ã, thay vào đó là tiếng gió, tiếng lá cây, tiếng chuông chùa ngân vang…

Theo nhiều tài liệu, chùa được xây dựng từ thời nhà Lý, khoảng thế kỷ XI, từng có quy mô hơn 100 gian và là trung tâm Phật giáo quan trọng. Trải qua nhiều biến cố lịch sử, chùa được Đại đức Thích Minh Quang tiếp nhận, phục dựng vào năm 2015 và đổi tên thành Địa Tạng Phi Lai Tự. Tên gọi của chùa gắn với Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát – biểu tượng của lòng từ bi và sự che chở cho chúng sinh, đồng thời mang triết lý Phật giáo về sự buông xả, hướng con người đến sự an nhiên trong tâm hồn.

Thời điểm đẹp nhất để ghé thăm là mùa xuân và mùa thu, khi thời tiết mát mẻ, thuận lợi cho lễ Phật, vãn cảnh và chụp ảnh. Nếu muốn tận hưởng trọn vẹn sự yên tĩnh, du khách nên đến vào buổi sáng sớm hoặc các ngày trong tuần.

Có lẽ điều khiến nhiều du khách ấn tượng ngay từ khi đặt chân đến chùa là lối vào trải sỏi trắng thay vì gạch đỏ truyền thống, với 12 vòng tròn tượng trưng cho 12 nhân duyên trong triết lý Phật giáo. Tấm biển mang dòng chữ “Khổ hải – Biển khổ/ Vì là biển nên xin hãy đi trên bờ” như một lời nhắc bước chậm lại và giữ sự trang nghiêm giữa không gian thiền tịnh.

Điểm nhấn của chùa là tòa Tam Bảo thờ Đức Địa Tạng, cùng Nhà thờ Tổ, Điện Quan Âm, Tháp Phổ Đồng, hành lang chuông gió, khu giảng đường, vườn thiền và khu thưởng trà. Bao quanh là rừng thông xanh, ao sen, vườn rau, vườn cây và khu trồng thảo dược do các sư cùng người dân chăm sóc. Kiến trúc không hướng đến sự đồ sộ hay lộng lẫy mà đề cao sự tối giản, hài hòa với thiên nhiên, mang đến cảm giác an yên và cân bằng cho người ghé thăm.

Không chỉ là nơi hành hương, Địa Tạng Phi Lai Tự còn là điểm đến dành cho những ai muốn sống chậm giữa thiên nhiên. Vườn thiền, phòng trà với những hàng ghế nghỉ, võng thư giãn, tiếng chuông gió hòa cùng tiếng chim rừng và bầu không khí mát lành tạo nên không gian lý tưởng để ngồi thiền, đọc sách, thưởng trà hay đơn giản là tận hưởng sự tĩnh lặng. Thư viện của chùa cũng lưu giữ nhiều đầu sách về Phật giáo và nuôi dưỡng tâm hồn dành cho những ai muốn tìm một khoảng lặng…

Một trải nghiệm được du khách yêu thích là chinh phục đường lên đỉnh Phi Lai phía sau chùa. Tuyến đường gồm gần 20 điểm dừng chân, đủ để vừa nghỉ ngơi vừa ngắm nhìn toàn cảnh Địa Tạng Phi Lai Tự ẩn mình giữa núi rừng xanh mát. Từ trên cao, mái ngói cổ, vườn thiền, con đường sỏi trắng và những khoảng rừng thông hiện lên bình yên, tạo nên khung cảnh đậm chất thiền. Đây cũng là những góc được nhiều du khách lựa chọn để lưu lại những bức ảnh mộc mạc, thanh tịnh.

Bên cạnh hoạt động tham quan, chùa thường xuyên tổ chức các chương trình thiền định, tụng kinh, giảng pháp, khóa tu mùa hè, lễ Vu Lan và các hoạt động thiện nguyện. Nhiều Phật tử, bạn trẻ còn tham gia công quả, chăm sóc cây xanh, bảo vệ môi trường hoặc chép tay Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện như một cách nuôi dưỡng tâm từ bi và hướng đến sự an lạc.

Địa Tạng Phi Lai Tự mở cửa hằng ngày từ 6h30 đến 18h30. Khi đến chùa, du khách nên mặc trang phục lịch sự, đi giày đế mềm và giữ trật tự. Nếu phát tâm công đức, nên bỏ tiền vào hòm công đức, tránh đặt tiền lên tượng Phật hay các khu vực thờ tự trong chùa. Khi gặp các sư, có thể chắp tay hình búp sen và cúi nhẹ thay cho lời chào cũng là cách thể hiện sự tôn trọng theo nét đẹp văn hóa nhà Phật.

Chuyến đi trải nghiệm không dài, nhưng đủ để có những khoảng lặng hiếm hoi giữa những ngày bận rộn. Khi bước xuống con đường đá dưới tán thông để trở về, tiếng chuông chùa vẫn còn vọng lại phía sau. Một ngày ở Phi Lai khép lại nhẹ nhàng, không ồn ào, không vội vã. Có lẽ, sự bình dị như vậy đã làm nên nét riêng của nơi này.

Bài, ảnh: Trang Mộc